Pareto-analyse: focus op wat écht impact heeft
De Pareto-analyse – ook wel de 80-20-regel genoemd – gaat ervan uit dat een klein aantal oorzaken (20%) verantwoordelijk is voor het grootste deel van de problemen (80%). Deze regel is vernoemd naar Vilfredo Pareto en wordt binnen Lean & 6 Sigma gebruikt om snel de belangrijkste oorzaken van een probleem te vinden. Wil je hier dieper induiken? Het 80/20 Principe van Richard Koch legt uit hoe je dit principe breed toepast.
Boektip: Meer weten over het Pareto-principe? Het 80/20 Principe laat zien hoe je met 20% inzet 80% resultaat haalt. Bekijk dit boek op Amazon (affiliatelink) · Alle boektips
Wat is een Pareto-analyse?
- De 80/20-regel: ongeveer 80% van de effecten komt door 20% van de oorzaken.
- Doel: snel zien waar je de meeste winst of verbetering kunt behalen door de belangrijkste oorzaken aan te pakken.
- Toepassing: wordt veel gebruikt bij het oplossen van problemen, kwaliteitszorg en tijdmanagement.
Hoe voer je het uit?
- Data verzamelen: tel hoe vaak bepaalde klachten of problemen voorkomen.
- Sorteren: zet de categorieën van groot naar klein op een rij.
- Grafiek maken: maak een staafdiagram met een cumulatieve lijn (een Paretodiagram).
- Actie ondernemen: focus op de top van de lijst die samen goed is voor 80% van de impact.
Hoe werkt de Pareto-analyse?
De methode helpt je één of enkele hoofdoorzaken te identificeren die verantwoordelijk zijn voor het grootste deel van je problemen. Zijn deze hoofdoorzaken eenmaal in beeld, dan kun je met aanvullende technieken – zoals de Ishikawa- of visgraatanalyse – dieper op de onderliggende oorzaken ingaan.
De twee belangrijkste voordelen
- Je focust op de issues met de grootste verbeterpotentie, door relatieve frequenties met elkaar te vergelijken
- Je isoleert de kleine groep issues die samen zo’n 80% van het probleem vormen
In de praktijk: de Pareto Chart opstellen
Om tot een Pareto Chart te komen, doorloop je deze stappen:
- Bepaal de externe kwaliteitseis (CTQ) en brainstorm over mogelijke interne oorzaken
- Verzamel data over hoe vaak deze interne oorzaken tot defecten leiden
- Zet de interne oorzaken op de X-as en de frequentie op de Y-as
- Interpreteer het resultaat en kies het project met de grootste impact
Tip: werk je met Minitab? De Pareto Chart is te vinden via Stat → Quality Tools → Pareto Chart.
Herkomst van het principe
Vilfredo Pareto (econoom en socioloog) ontdekte het patroon in 1897: hij zag dat twintig procent van de mensen in Engeland tachtig procent van het vermogen bezat – en dat deze verhouding steeds terugkeerde, in andere tijden en landen. Zijn inzicht raakte lange tijd op de achtergrond, tot het na de Tweede Wereldoorlog weer opgepakt werd door twee Amerikaanse onderzoekers.
Filoloog George K. Zipf herformuleerde het in 1949 als het “principe van de minste inspanning”. Ingenieur Joseph M. Juran bouwde hierop voort met de “regel van de belangrijke enkelingen” (ook wel de vital few) en paste het toe binnen statistische kwaliteitscontrole – de basis van hoe we de Pareto-analyse vandaag gebruiken.
Niet te strak toepassen
Managementauteur Richard Koch waarschuwt: neem de 80-20-regel niet te letterlijk. Denk aan een boekwinkel waar twintig procent van de titels voor tachtig procent van de omzet zorgt. Moet je dan de rest schrappen? Nee – je klanten gaan dan elders hun boeken kopen. Koch adviseert in plaats daarvan te kijken naar de twintig procent klanten die tachtig procent van de winst opleveren.
Ook toepasbaar op je eigen tijd
De 80-20-regel werkt ook buiten bedrijfsprocessen, bijvoorbeeld in timemanagement: 20% van je taken zorgt voor 80% van je resultaten. Vaak zijn dat juist de moeilijkste taken van de dag. Door je prioriteiten zo te ordenen, richt je je makkelijker op wat er echt toe doet.